بیدار | آموزش ستارهشناسی تروپیکال · محاسبه و مبانی چارت
سیستمهای خانهبندی در آسترولوژی؛ تفاوت پلاسیدوس، کوخ، کلنشان و خانههای مساوی
راهنمای شناخت روشهای تقسیم خانهها، جایگاه کاسپها و علت تفاوت یک چارت در سیستمهای مختلف.
مقدمه
چرا یک تولد یکسان در دو نرمافزار، دو جایگاه خانهای متفاوت نشان میدهد؟
ممکن است اطلاعات تولد یکسانی را در دو نرمافزار وارد کنید، اما جایگاه خانهای بعضی سیارهها متفاوت نمایش داده شود. پیش از آنکه یکی از نقشهها را اشتباه بدانید، باید تنظیمات خانهبندی را بررسی کنید. سیستمهای مختلف، تقسیم خانهها را با قواعد یکسانی انجام نمیدهند؛ به همین دلیل، یک موقعیت ثابت در زودیاک ممکن است در آنها به خانههای متفاوتی نسبت داده شود.[1]
سیستم خانهبندی، روش تعیین مرزهای خانههاست. شناخت این روشها برای خواندن چارت، مقایسهی خروجی ابزارها و ثبت مبنای تفسیر ضروری است.
در این مقاله، زمان، مکان و زودیاک را ثابت نگه میداریم و فقط روش خانهبندی را تغییر میدهیم. موضوع «تغییر درجات کاسپها با گذشت زمان» بررسی جداگانهای دارد.
سیستم خانهبندی چیست؟
سیستم خانهبندی مجموعهای از قواعد محاسباتی برای تقسیم چارت به دوازده خانه است. این تقسیمبندی میتواند از برجهای کامل، فاصلههای مساوی روی دایرةالبروج، تقسیم قوسهای زمانی یا ساختارهای هندسیِ کرهی آسمان استفاده کند.[1]
بنابراین، اختلاف سیستمها فقط تفاوت در ظاهر نقشه نیست؛ مبنای تقسیمبندی آنها متفاوت است. برای نمونه:
کلنشان
هر خانه یک برج کامل
در کلنشان، هر خانه یک برج کامل است.
خانههای مساوی
مبتنی بر طالع
خانهها از درجهی طالع با فاصلههای سیدرجهای آغاز میشوند.
پلاسیدوس
قوسهای زمانی
تقسیمبندی بر قوسهای زمانیِ حرکت روزانه استوار است.
رگیومونتانوس و کامپانوس
تقسیمات هندسی
از تقسیمات هندسیِ متفاوتی روی کرهی آسمان استفاده میشود.[1]
تفاوت برج، خانه و کاسپ
پیش از مقایسهی سیستمها، باید این سه اصطلاح را جدا کنیم.
برج
بخش سیدرجهای زودیاک
برج یکی از دوازده بخش سیدرجهای زودیاک است. در مبنای تروپیکال، این تقسیمبندی از نقطهی اعتدال مارس آغاز میشود.[2]
خانه
بخش حاصل از سیستم خانهبندی
خانه یکی از دوازده بخش حاصل از سیستم خانهبندی است. در بعضی روشها، خانهها با برجهای کامل منطبقاند؛ در بعضی دیگر، مرز خانه از میانهی یک برج عبور میکند.[1]
کاسپ
مرز آغاز یک خانه
در کاربرد این مقاله، کاسپ به مرز آغاز یک خانه گفته میشود. درجهی کاسپ مشخص میکند آن خانه از کدام موقعیت دایرةالبروجی شروع شده است.
در نتیجه، عبارت «کاسپ خانهی دوم در ۱۵ درجهی ثور» به معنی آغاز خانه از آن موقعیت است؛ نه اینکه خانهی دوم و برج ثور همیشه یک چیز باشند.
نقش چهار محور در خانهبندی
چهار محور اصلی عبارتاند از:
طالع
ASC
افق شرقی.
غارب
DSC
افق غربی.
میانهی آسمان
MC
بالاترین نقطه.
پایین آسمان
IC
پایینترین نقطه.
نسبت این محورها با مرز خانهها در همهی سیستمها یکسان نیست. در روشهای ربعیِ مورد بررسی این مقاله، مانند پلاسیدوس، کوخ و پورفیری، محورها مرز خانههای اول، چهارم، هفتم و دهم را تعیین میکنند. اما در کلنشان و خانههای مساوی، این تطابق کامل برقرار نیست.[1]
پس باید میان «خودِ محور» و «کاسپ خانه» تفاوت گذاشت. تغییر سیستم خانهبندی، با ثابت بودن دادهها و قراردادهای نجومی، جایگاه محاسبهشدهی محور را عوض نمیکند؛ آنچه تغییر میکند، رابطهی محور با تقسیم خانههاست.
دستهبندی روشهای خانهبندی
برای شروع آموزش، میتوان روشهای این مقاله را در سه گروه کاربردی بررسی کرد.
مبتنی بر برج کامل
اختصاص هر برج به یک خانه
نمونه: کلنشان
مساوی روی دایرةالبروج
فاصلههای سیدرجهای از یک نقطهی مرجع
نمونه: خانههای مساوی از طالع
ربعی
تقسیم نواحی میان محورهای اصلی با قواعد مختلف
نمونه: پلاسیدوس، کوخ، پورفیری، رگیومونتانوس، کامپانوس
این جدول، دستهبندی آموزشیِ سیستمهای منتخب است، نه فهرست تمام روشهای موجود. حتی روشهایی که در یک گروه قرار میگیرند، ممکن است مبنای محاسباتی متفاوتی داشته باشند.[1]
سیستم کلنشان یا Whole Sign
در سیستم کلنشان، تمام برجی که طالع در آن قرار دارد، خانهی اول محسوب میشود. برج بعدی خانهی دوم است و ترتیب تا خانهی دوازدهم ادامه مییابد.[1]
مثال: طالع در ۱۸ درجهی اسد
کلنشان
خانهی اول از صفر درجهی اسد آغاز میشود.
خانهی دوم از صفر درجهی سنبله آغاز میشود.
خانهی سوم از صفر درجهی میزان آغاز میشود.
درجهی طالع همچنان ۱۸ درجهی اسد باقی میماند.
جایگاه MC در کلنشان
مستقل از خانهی دهم
در کلنشان، خانهی دهم الزاماً از MC آغاز نمیشود. MC موقعیت مستقل خود را حفظ میکند و ممکن است در خانهای غیر از خانهی دهم قرار گیرد.[3]
بنابراین، طالع نقطهای درون خانهی اول است و فقط اگر در صفر درجهی برج باشد، با مرز آغاز آن خانه منطبق میشود.
نکتهی مهم: کلنشان به معنی «خانهی اول همیشه حمل است» نیست. خانهی اول برجی است که طالع در آن قرار دارد. گزینهی نرمافزاریِ «خانهی اول برابر حمل» قرارداد دیگری است و نباید با کلنشانِ مبتنی بر طالع اشتباه گرفته شود.[1]
سیستم خانههای مساوی یا Equal House
در این مقاله، منظور از خانههای مساوی، روش مبتنی بر طالع است. در این روش، کاسپ خانهی اول دقیقاً روی درجهی طالع قرار میگیرد و کاسپ خانههای بعدی با فاصلههای سیدرجهای تعیین میشوند.[1]
مثال: طالع در ۱۸ درجهی اسد
مساوی از طالع
کاسپ خانهی اول: ۱۸ درجهی اسد.
کاسپ خانهی دوم: ۱۸ درجهی سنبله.
کاسپ خانهی سوم: ۱۸ درجهی میزان.
تفاوت با کلنشان
نقطهی شروع
کلنشان: خانهی اول از صفر درجهی برج طالع شروع میشود.
مساوی: خانهی اول از خودِ درجهی طالع شروع میشود.[1]
جایگاه MC
الزاماً کاسپ دهم نیست
در روش مساویِ مبتنی بر طالع، کاسپ خانهی دهم الزاماً با MC منطبق نیست. همچنین روش جداگانهای با عنوان «خانههای مساوی از MC» وجود دارد؛ بنابراین، در ثبت تنظیمات باید نوع دقیق روش مساوی مشخص شود.[1]
هر خانه دقیقاً سی درجه وسعت دارد، اما معمولاً بخشهایی از دو برج را در بر میگیرد. هر دو روش (کلنشان و مساوی) خانههای سیدرجهای دارند، اما نقطهی شروع آنها متفاوت است.
سیستم پلاسیدوس یا Placidus
پلاسیدوس روشی زمانمحور است. در تعریف این سیستم، قوسهای روزانه و شبانهی حرکت ظاهری نقاط آسمانی به بخشهای مساوی تقسیم میشوند و از این روابط برای تعیین کاسپها استفاده میشود.[1]
تقسیم مساوی زمان، لزوماً به فاصلههای مساوی روی دایرةالبروج منجر نمیشود. بنابراین، خانههای پلاسیدوس معمولاً وسعت زاویهای یکسانی ندارند.
کاسپ خانهی اول
ویژگی
با طالع منطبق است.
کاسپ خانهی دهم
ویژگی
با MC منطبق است.
خانههای میانی
ویژگی
با قواعد زمانی این سیستم محاسبه میشوند.
خانههای نامساوی
ویژگی
امکان تشکیل خانههای بزرگ و کوچک و برجهای محصور وجود دارد.
نواحی قطبی
ویژگی
استفاده در نواحی قطبی نیازمند بررسی محدودیتهای محاسباتی است.[1][4]
پلاسیدوس را نباید صرفاً «تقسیم فاصلهی طالع تا MC به سه قسمت مساوی» تعریف کرد؛ این توضیح، مبنای زمانی آن را نادیده میگیرد.
سیستم کوخ یا Koch
کوخ نیز روشی زمانمحور است، اما از همان الگوریتم پلاسیدوس استفاده نمیکند. در توضیح این روش، قوس روزانهی درجهی MC و موقعیت افق در زمانهای مرتبط با تقسیم آن قوس، نقش اصلی دارند. بنابراین، هرچند کوخ و پلاسیدوس هر دو با زمان و حرکت روزانه سروکار دارند، کاسپهای میانی آنها میتوانند متفاوت باشند.[1]
طالع
کاسپ خانهی اول
طالع، کاسپ خانهی اول است.
MC
کاسپ خانهی دهم
MC، کاسپ خانهی دهم است.
اندازهی خانهها
ویژگی
خانهها معمولاً روی دایرةالبروج اندازههای مساوی ندارند.
نواحی قطبی
ویژگی
محدودیتهای نواحی قطبی باید بررسی شوند.[1]
از یکسان بودن بعضی محورها نمیتوان نتیجه گرفت که دو سیستم، تمام خانههای یکسانی تولید میکنند.
معرفی کوتاه سیستمهای دیگر
پورفیری (Porphyry)
ربعها به سه بخش مساوی
هر یک از چهار ربع میان محورهای اصلی، روی دایرةالبروج به سه بخش مساوی تقسیم میشود. ازآنجاکه اندازهی ربعها لزوماً یکسان نیست، تمام خانههای چارت نیز الزاماً سیدرجهای نیستند.[1]
رگیومونتانوس (Regiomontanus)
تقسیم استوای سماوی
استوای سماوی به دوازده بخش مساوی تقسیم میشود. سپس دایرههای بزرگی از نقاط تقسیم و نقاط شمال و جنوب افق میگذرند؛ تقاطع آنها با دایرةالبروج، کاسپها را تعیین میکند.[1]
کامپانوس (Campanus)
تقسیم دایرهی قائم اولیه
از تقسیم دایرهی قائم اولیه استفاده میکند؛ دایرهای که از شرق، سمتالرأس، غرب و سمتالقدم میگذرد. تقسیمات آن به کمک دایرههای بزرگ به دایرةالبروج منتقل میشوند.[1]
تفاوت این سه روش نشان میدهد که عبارت «خانهبندی هندسی» برای توضیح کامل یک سیستم کافی نیست؛ باید مشخص باشد کدام دایره یا قوس تقسیم میشود و تقسیمات چگونه منتقل میشوند.
جدول مقایسهی سیستمهای اصلی
تعریف محاسباتی سیستمها بر اساس راهنمای خانهبندی آسترودینست تنظیم شده است.[1]
کلنشان
مبنای اصلی: برج کامل
آغاز خانهی اول: صفر درجهی برج طالع
اندازهی خانهها: همگی ۳۰ درجه
هر خانه برابر یک برج کامل: بله
MC الزاماً کاسپ دهم است: خیر
امکان برج محصور: خیر
مساوی از طالع
مبنای اصلی: فاصله از طالع
آغاز خانهی اول: درجهی طالع
اندازهی خانهها: همگی ۳۰ درجه
هر خانه برابر یک برج کامل: فقط در حالت خاصِ طالع صفر درجه
MC الزاماً کاسپ دهم است: خیر
امکان برج محصور: خیر
پلاسیدوس
مبنای اصلی: تقسیمات زمانی
آغاز خانهی اول: درجهی طالع
اندازهی خانهها: لزوماً مساوی نیست
هر خانه برابر یک برج کامل: الزاماً نه
MC الزاماً کاسپ دهم است: بله
امکان برج محصور: بله
کوخ
مبنای اصلی: تقسیمات زمانی با الگوریتم متفاوت
آغاز خانهی اول: درجهی طالع
اندازهی خانهها: لزوماً مساوی نیست
هر خانه برابر یک برج کامل: الزاماً نه
MC الزاماً کاسپ دهم است: بله
امکان برج محصور: بله
خانههای نامساوی و برجهای محصور
در بعضی سیستمها، یک خانه ممکن است بیش از سی درجه وسعت داشته باشد. در این وضعیت، ممکن است یک برج کامل میان دو کاسپ قرار بگیرد، بدون آنکه هیچ کاسپی در آن برج آغاز شود. به چنین برجی در اصطلاح رایج، «برج محصور» یا Intercepted Sign گفته میشود.[3][5]
در مقابل، ممکن است یک برج روی کاسپ دو خانهی متوالی دیده شود. این تکرار به معنی تکرار خودِ برج در زودیاک نیست؛ از نحوهی قرار گرفتن مرز خانهها حاصل میشود.
سه موضوع را باید جدا کرد
وجود هندسی
در یک سیستم
وجود هندسیِ محصورشدگی در یک سیستم.
نبود در سیستم دیگر
برای همان دادهها
نبود آن در سیستم دیگری برای همان دادهها.
معنای تفسیری
رویکرد تفسیری
معنایی که یک رویکرد تفسیری به آن نسبت میدهد.
در کلنشان و خانههای مساوی، برج محصور به این تعریف تشکیل نمیشود.[3]
مقایسهی یک مثال آموزشی
برای روشن شدن تفاوت کلنشان و مساوی، این وضعیت فرضی را در نظر بگیریم: طالع در ۱۸ درجهی اسد و یک سیاره در ۱۰ درجهی سنبله.
در کلنشان
سیاره در خانهی دوم
اسد خانهی اول و سنبله خانهی دوم است؛ بنابراین سیاره در خانهی دوم قرار میگیرد.
در خانههای مساوی از طالع
سیاره در خانهی اول
خانهی اول از ۱۸ درجهی اسد تا ۱۸ درجهی سنبله امتداد دارد؛ بنابراین همان سیاره هنوز در خانهی اول قرار میگیرد.
در این مثال، جایگاه سیاره در زودیاک تغییر نکرده است؛ فقط مرز خانهها تغییر کرده است. نتیجه از تعریف دو سیستم به دست میآید.[1]
برای تعیین خانهی همان سیاره در پلاسیدوس و کوخ، دانستن درجهی طالع بهتنهایی کافی نیست؛ باید محاسبه با دادههای کامل زمان و مکان انجام شود.
چگونه یک چارت را در چهار سیستم مقایسه کنیم؟
برای مقایسهی قابلبررسی، چهار خروجی از یک مجموعهداده تهیه کنید.
گام اول
مقایسه
تاریخ، ساعت و مکان را ثابت نگه دارید.
گام دوم
مقایسه
در همهی خروجیها، زودیاک تروپیکال را انتخاب کنید.
گام سوم
مقایسه
فهرست اجرام و نقاط را تغییر ندهید.
گام چهارم
مقایسه
فقط سیستم خانهبندی را عوض کنید.
گام پنجم
مقایسه
جدول کاسپها را در کنار تصویر نقشه نگه دارید.
گام ششم
مقایسه
تفاوت خانهی سیارهها، جایگاه MC و محصورشدگیها را ثبت کنید.
در گزارش مقایسه، ابتدا تفاوت محاسباتی را بنویسید و سپس، در صورت نیاز، تفاوت تفسیری را بررسی کنید. این دو مرحله نباید در هم ادغام شوند.
چه چیزهایی با تغییر سیستم عوض میشوند؟
اگر زمان، مکان، زودیاک و سایر قراردادهای نجومی ثابت باشند، تغییر خانهبندی میتواند این موارد را تغییر دهد:
درجات کاسپها
تغییر میکند
مرز آغاز خانهها جابهجا میشود.
وسعت خانهها
تغییر میکند
خانهها ممکن است مساوی یا نامساوی باشند.
شمارهی خانهی سیارات
تغییر میکند
شمارهی خانهی بعضی سیارهها و نقاط.
رابطهی محورها با مرز خانهها
تغییر میکند
رابطهی MC و سایر محورها با مرز خانهها.
برجهای محصور
تغییر میکند
وجود یا نبود برجهای محصور.
حاکم خانه
تغییر میکند
در روشی که آن را از برجِ کاسپ تعیین میکند.
اما صرف تغییر خانهبندی، طول دایرةالبروجی سیارهها یا فاصلهی زاویهای آنها با یکدیگر را تغییر نمیدهد. این تفاوت، نتیجهی جدا بودن محاسبهی موقعیت اجرام از روش تقسیم خانههاست.[1] بنابراین، تغییر خانهی یک سیاره به معنی حرکت خودِ آن سیاره نیست.
محدودیتهای عرضهای جغرافیایی بالا
روشهای خانهبندی در همهی عرضهای جغرافیایی رفتار یکسانی ندارند. نزدیک نواحی قطبی، بعضی ربعها میتوانند بسیار کوچک یا بزرگ شوند و تعریف یا اجرای بعضی روشها با دشواری مواجه شود. پلاسیدوس و کوخ از سیستمهایی هستند که در این زمینه نیازمند توجه ویژهاند.[1][4]
در چنین مواردی
هشدار نرمافزار
بررسی کنید
هشدار نرمافزار را بررسی کنید.
جایگزینی بیاطلاع
مطمئن شوید
مطمئن شوید ابزار، سیستم دیگری را بدون توجه شما جایگزین نکرده است.
ثبت نام روش
ثبت کنید
اگر از روش جایگزین استفاده شده، نام آن را ثبت کنید.
اعتبار فرضها
احتیاط
نمایش یک خروجی را بهتنهایی نشانهی معتبر بودن تمام فرضهای محاسبه ندانید.
همچنین نباید تصور کرد با انتخاب کلنشان یا مساوی، تمام دشواریهای هندسهی نواحی قطبی رفع میشوند؛ خودِ تعیین و رفتار طالع نیز در شرایط قطبی ویژگیهای خاص دارد.[4]
کدام سیستم بهتر است؟
برای مرجع بیدار، انتخاب سیستم با اعلام معیار انجام میشود، نه با برچسبهایی مانند «تنها سیستم واقعی» یا «دقیقترین روش برای همه».
پیش از انتخاب، این پرسشها را روشن کنید
مبنای آموزش
پرسش ۱
آموزش یا تکنیک مورد استفاده بر کدام سیستم بنا شده است؟
قرارداد منبع
پرسش ۲
منبع چه قراردادی را به کار برده است؟
مکان مورد بررسی
پرسش ۳
آیا روش برای مکان مورد بررسی قابلاستفاده است؟
دقت زمان
پرسش ۴
آیا دادهی زمانی برای بررسی مورد نظر کفایت دارد؟
پیش از نتیجه
پرسش ۵
آیا انتخاب سیستم پیش از مشاهدهی نتیجه انجام شده است؟
در مقایسهی روشها، نباید سیستم را صرفاً تا جایی تغییر داد که تعبیر دلخواه به دست آید. معیار انتخاب و هر تغییر بعدی باید قابلتوضیح باشد.
خطاهای رایج در خانهبندی
خطای ۱
اشتباه رایج
یکی دانستن برج و خانه.
خطای ۲
اشتباه رایج
تصور اینکه تروپیکال بودن، سیستم خانهبندی را هم تعیین میکند.
خطای ۳
اشتباه رایج
یکی دانستن کلنشان و خانههای مساوی.
خطای ۴
اشتباه رایج
فرض اینکه خانهی اول در کلنشان همیشه حمل است.
خطای ۵
اشتباه رایج
یکی دانستن MC و کاسپ دهم در تمام سیستمها.
خطای ۶
اشتباه رایج
توضیح پلاسیدوس بهعنوان تقسیم سادهی قوس دایرةالبروجی.
خطای ۷
اشتباه رایج
تعبیر برج محصور بدون اعلام سیستم.
خطای ۸
اشتباه رایج
مقایسهی چارتهایی با زمان یا تنظیمات متفاوت.
خطای ۹
اشتباه رایج
نسبت دادن تغییر خانهی سیاره به حرکت خودِ سیاره.
خطای ۱۰
اشتباه رایج
نادیده گرفتن هشدارهای محاسباتی.
خطای ۱۱
اشتباه رایج
تغییر سیستم برای رسیدن به نتیجهی مطلوب.
چکلیست ثبت خانهبندی
در هر تحلیل، این اطلاعات باید روشن باشند.
مورد ۱
ثبت
نام دقیق سیستم خانهبندی.
مورد ۲
ثبت
تاریخ، ساعت و مکان مورد استفاده.
مورد ۳
ثبت
میزان اطمینان به ساعت.
مورد ۴
ثبت
مبنای زودیاک.
مورد ۵
ثبت
جایگاه طالع و MC.
مورد ۶
ثبت
جدول درجات کاسپها.
مورد ۷
ثبت
محدودیت یا هشدار محاسباتی.
مورد ۸
ثبت
علت و دامنهی هر مقایسه با سیستم دیگر.
خانهبندی بخشی از مبنای محاسبه و تفسیر چارت است، نه یک انتخاب صرفاً ظاهری. پیش از پرسیدن اینکه «سیاره در کدام خانه است؟»، باید بدانیم خانهها با چه روشی تعیین شدهاند.
منابع
مقالههای مرتبط در سایت بیدار
چارتت را با سیستم خانهبندی مورد نظرت بساز
تاریخ، ساعت و مکان تولدت را وارد کن و خروجی را در سیستمهای مختلف مقایسه کن.
© بیدار | همهی حقوق محفوظ است
